• * Lütfen en az 5 karakter kullanınız.
  • * En az 8 karakter olmalıdır.
  • Lütfen kullanıcı adı ya da e-posta adresinizi girin. Yeni parola oluşturabilmeniz için e-posta yoluyla bir bağlantı alacaksınız.

Gebelik Haftası Hesaplama

Gebelik Testleri Hangi Haftalarda Yapılır ?

gebelik testleri3
  • 1 Star
    Loading...

Gebelik Taramaları Ne Zaman Yapılır?

 

Gebelik taramaları anne karnındaki bebeğin gelişim sürecinin takip edilmesi açısından önemli bir yere sahip uygulamalardır. Gebelik taramalarının standart yapılan ya da yapılması tavsiye edilenleri olduğu gibi, her gebelikte uygulanmayan ve riskli tablolar ile karşılaşıldığında yapılanları da mevcuttur. Temel olarak gebelik taramaları;

 

-Biyokimyasal tarama testleri,

-Amniyosentez,

-CVS,

-Kordosentez,

-İkili tarama testi,

-Kombine ikili tarama testi,

-İlk tremester tarama testi (FTS),

-Üçlü tarama testi,

-Dörtlü tarama testi,

-Entegre tarama testi,

-DNA tabanlı testler olarak sıralanabilir.

 

Biyokimyasal Tarama Testleri

 

Biyokimyasal tarama testleri anneden alınan kan örneğindeki hormon seviyelerin ölçülmesi ve bu seviyeler ile annenin risk faktörlerinin değerlendirilmesi sonucu, gebeliğin riskli olma olasılığının analiz edilmesi şeklinde uygulanan yöntemdir. Bu testin olası bir anomaliyi tespit oranı oldukça düşük olmakla beraber, test sonucunun riskli çıktığı durumlarda diğer tarama testlerinin uygulanması hem anne hem de bebek sağlığı açısından bir zorunluluk haline gelebilmektedir. Testin devamında riskli olduğu değerlendirilen gebelikler için girişimsel gebelik tarama testleri kullanılarak doğruluk oranının arttırılması yöntemine gidilmektedir.

 

Amniyosentez

 

Bebeğin içerisinde bulunduğu kesenin içerisinde amniyoz sıvısı adında bir sıvı bulunmaktadır. Rutin her gebelikte uygulanan bir tarama olmamakla beraber, gerekli görülürse gebeliğin 15- 20’nci haftalarında uygulanmaktadır. Bu yöntemde alınan amniyoz sıvısı örneğinin analiz edilerek bebekteki olası anomalilerin erken tespit edilmesi amaçlanır. Ultrason eşliğinde uygulanan bir uygulamadır.

 

CVS

 

CVS, Kordon Villus Biyopsisinin kısaltılmış adıdır. Bebeğin anne karnındaki eşi olan plasentadan alınan küçük boyutlardaki örneklerin kromozomsal olarak şemalandırılıp bebekteki kromozomsal anomalilerin tespiti amaçlanır. Bu işlem esnasında uygun bir bölgeden ya da rahim ağzından bir iğneyle giriş yapılır. Giriş yöntemi nedeniyle bu işlemde bebeğin kaybedilmesi olasılıklar arasında olmakla beraber düşük bir orandadır. Ancak konusunda tecrübeli ellerde bu risk daha da azaltılabilir. Bu işlemde taşıdığı risk ve bölgenin tespitinin zorluğu düşünülerek ultrason eşliğinde uygulanan bir testtir. Gebeliğin 9- 14’ncü haftasında uygulanabilir. Bu testin olası anomalileri tespit oranı yüzde 95 seviyelerindedir. Yani doğruluk payı oldukça fazladır. Bu tarama testi de aynı amniyosentez gibi risk olduğu değerlendirilen durumlarda uygulanır. Rutin uygulamada tercih edilen bir gebelik tarama testi değildir.

 

Kordosentez

 

Kordosentez yukarıda saydığımız diğer girişimsel tarama testlerinin aksine gebeliğin 20 hafta ve sonrasında uygulanan bir yöntemdir. Göbek kordonunda bulunan venden (toplardamarlar) kan örneği alınması şeklinde uygulanmaktadır. Amniyosentez ve CVS’ye kıyasla düşük riski 5 kat fazla olduğundan genetik anomaliler vb. durumlardan şüphelenilmediği durumlarda uygulanması tercih edilmez. 26’ncı haftaya kadar klinik şartlarda uygulanabilen bu tarama testi, 26’ncı haftadan sonra acil doğum yaptırılmasına hazırlıklı ve solunum desteği içi gerekli tedbirler alınmış olarak uygulanması gerekir. Anomalilerin tespitinde doğruluk oranı yüzde 100 olan bir tarama testidir ve kısa sürede sonuçlanır.

 

İkili Tarama Testi

 

İkili tarama testi anne karnında PAPP-A ve f β-HCG düzeylerinin belirlenmesi ve bu düzeylerin toplumsal standartlarla karşılaştırılması şeklinde uygulanan bir yöntemdir. Bu tarama testi sonucunda riskli olduğu değerlendirilen gebeliklerde amniyosentez işleminin yapılması tavsiye edilir.

 

İlk Tremester Tarama Testi

 

Bebeğin organ gelişiminin ve yerleşiminin ultrason yardımıyla detaylı olarak incelenmesidir. 11-14’ncü haftalarda uygulanan bu testte bebeğin burun kemiğinin oluşumu beyin, omurga, idrar kesesi gibi organlarının yapısı ve boyutları değerlendirilir. Bu tarama testinde Down Sendromunun tespiti yüzde 95 doğruluk oranındadır.

 

Kombine İkili Tarama Testi

 

Aynı ilk tremester tarama testinde olduğu gibi 11-14’ncü haftalarda uygulanan bir testtir. Bu testte ikili taramanın yanında bebeğin ense kalınlığınında ölçümü yapılır ve bu ölçüm değerlendirmesine göre bebekteki muhtemel anomali riskleri tespit edilebilir. Bu testin en önemli noktası ense kalınlığının ölçümüdür. Bu ölçümün hassas bir ultrason cihazı kullanılarak yapılması önemlidir. Ense kalınlığı normal aralığın dışında çıkan gebelikler anomalilerin yanında düşük riski de taşımaktadır.

 

Üçlü Tarama Testi

 

Günümüzde en çok kullanılan gebelik tarama testleri arasındadır. Anneden alınan kan örneğinin analiz edilerek toplum ortalaması esasına dayanan bir değerlendirmeye tabi tutulması sonucunda farklılıkların tespiti şeklinde uygulanan bir yöntemdir. Üçte iki oranında Down Sendromunun tespitinde doğru sonuç vermektedir. Gebeliğin 15-19’ncu haftaları arasında uygulanabilen bu testin genellikle 16-17’nci haftalarda yaptırılması önerilir.

 

Dörtlü Tarama Testi

 

Günümüzde yavaş yavaş üçlü tarama testinin yerine kullanılmaya başlanan testtir. Dörtlü tarama testinin üçlü tarama testinden farkı doğruluk hassasiyetinin daha fazla olmasıdır. Üçlü tarama testinde kullanılan üç maddeye İnhibin A adı verilen bir madde eklenmesiyle doğruluk oranının arttırılması hedeflenen bir testtir. Ayrıca Üçlü tarama testinin aksine 21’nci haftaya kadar yaptırılabilen bir test olması sebebiyle çeşitli sebeplerle üçlü tarama testinin kaçırılması durumunda yaptırılması tavsiye edilen bir testtir. Ayrıca Down Sendromunun tespitinde 4/5’lik bir doğruluk oranına sahiptir.

 

Entegre Tarama Testi

 

Kombine İkili tarama testi ile dörtlü tarama testinin iki faklı periyotta yapılması sonucu ortaya çıkan analizlerin birleştirilerek değerlendirilmesi yöntemine dayanır. Toplumsal ortalama esas alınarak değerlendirilen bu testin doğruluğu yüzde 93 seviyelerindedir. Yani her iki testten elde edilen verilerin birleştirilerek doğruluğunun arttırılması amaçlanmaktadır.

 

DNA Tabanlı Testler

 

Anne karnındaki bebeğin DNA taramasının yapılması şeklinde uygulanan bir tarama testidir. Girişimsel tarama testlerinin aksine tam anlamıyla bir tanı yöntemi olarak uygulanamaz ancak rutin testlere kıyasla oldukça yüksek doğruluğa sahip bir testtir. Gebeliğin 10’ncu haftasından itibaren uygulanabilen bu test kromozomsal anomalilerin tespitinde etkili bir tarama testidir.

 

Yukarıda saydığımız testlerin açıklamalarından da görüleceği üzere her biri bir diğerini desteklemek ve doğruluğunu arttırmak amacıyla yapılan tarama testleridir. Bu testlerden herhangi birinin kaçırılması kötü sonuçlar doğuracağı ya da gebelik takibinin bozulduğu anlamını taşımaz. Günümüz şartları bize birçok alternatif sunduğundan elimizdeki mevcut verilerin doğruluğunu arttıracak diğer testler uygulanabilir. Ancak girişimsel yöntemler (amniyosentez, kordosentez, CVS vb.), beraberinde getirdiği düşük olasılığı nedeniyle sadece riskli görülen gebeliklerde tercih edilmesi gereken gebelik tarama testleri arasındadırlar.

 

Girişimsel gebelik tarama testleri haricindeki tarama testleri bize olasılıkları gösterebilmesi amacıyla yapılan tarama testleridir. Bu olasılıklardan yola çıkarak riskler değerlendirilir ve girişimsel testlere yönlendirme sağlanır. Yani rutin yapılan tarama testlerinin doğruluk payları, girişimsel yöntemlere oranla düşük olduğundan bu test sonuçlarında olumsuz bir durum çıkmamasına rağmen bebekte çeşitli anomaliler görülebileceği unutulmamalıdır.